Ηµερολόγιο µιας εξέγερσης

Ο αιµατηρός αγώνας των εκπαιδευτικών στην µακρινή µεξικανική επαρχία εκφράζει τις ανάγκες και αγωνίες ενός ολόκληρου λαού.

Στο νότο τής χώρας τού Μεξικού βρίσκεται µια πολιτεία µε το όνοµα Οαχάκα. Είναι µια από τις φτωχότερες πολιτείες αυτής της χώρας. Σ’ αυτήν κατοικούν 3.300.000 άνθρωποι που διαµορφώνουν ένα πλουσιότατο µωσαϊκό ιθαγενών κοινοτήτων. Το 1/3 των ανθρώπων τής πολιτείας µιλάει κάποια ιθαγενή γλώσσα και από τους 570 δήµους, στους οποίους είναι χωρισµένη, οι 418 διοικούνται µε τον ιθαγενή τρόπο οργάνωσης.

Ο ντόπιος πληθυσµός ασχολείται κυρίως µε τη γεωργία. Περίπου το 70% των χωραφιών βρίσκονται υπό κοινοτική ιδιοκτησία. Όµως, εξαιτίας της ξηρασίας, της αγρανάπαυσης αλλά και της έλλειψης οικονοµικών πόρων, η γη που µένει ακαλλιέργητη είναι µεγαλύτερη απ’ όση τελικά καλλιεργείται.

Το Σύνταγµα που διαµορφώθηκε από τη Μεξικανική Επανάσταση καθορίζει ότι η εκπαίδευση είναι λαϊκή, δωρεάν και υποχρεωτική. Σε συνδικαλιστικό επίπεδο, οι δάσκαλοι ανήκαν σε χειραγωγούµενα από τις κυβερνήσεις συνδικάτα και µόλις το 1980 οι δάσκαλοι τής Οαχάκα κατάφεραν να δηµιουργήσουν το αυτόνοµο Εθνικό Συντονιστικό των Εργαζοµένων στην Εκπαίδευση και να εκλέξουν την ηγεσία τους (µέχρι τότε οριζόταν είτε από την οµοσπονδιακή κυβέρνηση είτε από τον κυβερνήτη).

Όλη τη δεκαετία του ’80 εργάστηκαν για την οργάνωση του Εθνικού Συντονιστικού, διοργανώνοντας παράλληλα διάφορες µορφές κινητοποιήσεων: απεργίες, πορείες, καταλήψεις και απεργίες πείνας. Τη δεκαετία του ’80 οι συνδικαλισµένοι δάσκαλοι ήταν 25.000. Σήµερα φτάνουν στις 73.000, δηλαδή το σύνολο των δασκάλων στην πολιτεία. Παράλληλα, επέµειναν ιδιαίτερα στην επιµόρφωση των δασκάλων και στη δηµιουργία κέντρων µελετών. Σήµερα, στο Εθνικό Συντονιστικό εργάζονται 150 αποσπασµένοι δάσκαλοι ενώ ο ραδιοφωνικός σταθµός του ακούγεται από 1.500.000 ανθρώπους.

Από το ’80 έως και το 2006 και κάθε Μάιο οι δάσκαλοι καταλαµβάνουν την κεντρική αγορά τής πόλης τής Οαχάκα, γιατί είναι αναγκασµένοι να διαπραγµατευθούν µισθούς και προσλήψεις. Έχουν όµως και γενικότερα αιτήµατα: δωρεάν παροχή διδακτικού υλικού και άλλης βοήθειας στους µαθητές των περιθωριοποιηµένων δήµων, ενδυνάµωση των προγραµµάτων στήριξης στα σχολεία, ενώ, τέλος, απαιτούν την παύση τής καταστολής ενάντια στους εργαζόµενους στην εκπαίδευση, τη διελεύκανση υποθέσεων εξαφανισµένων µελών τού κινήµατος και την απελευθέρωση των πολιτικών κρατουµένων. Φέτος, την πλατεία κατέλαβαν πάνω από 50.000 άνθρωποι µε κεντρικό αίτηµα να φύγει ο κυβερνήτης Ουλίσες Ρουίς.

Ο Ρουίς εξελέγη τον Δεκέµβριο του 2004, µε τον ίδιο τρόπο που εξελέγησαν και οι προκάτοχοί του των τελευταίων 70 χρόνων: ως εκλεκτός του PRI (Θεσµικό Επαναστατικό Κόµµα) βασιζόµενος σε παρακρατικές οργανώσεις που έκαναν εκτεταµένη νοθεία. Έχοντας ως προεκλογικό του σύνθηµα «ούτε µία πορεία, ούτε µια κατάληψη», τις πρώτες 50 µέρες τής διακυβέρνησής του συνέλαβε 100 άτοµα από διάφορες κοινωνικές οργανώσεις.

Γιατί όµως τέτοιο ενδιαφέρον για µια τόσο φτωχή περιοχή όπως η πολιτεία τής Οαχάκα; Οι δάσκαλοι έχουν φτιάξει έναν χάρτη όπου έχουν σηµειώσει τις πιο περιθωριοποιηµένες περιοχές, τις πιο στρατιωτικοποιηµένες περιοχές και τις περιοχές µε φυσικό πλούτο. Τα σηµάδια συµπίπτουν! Η Οαχάκα έχει ουράνιο, σίδηρο και – ορυκτά και µη- µέταλλα σε µεγάλες ποσότητες.

Στην Οαχάκα βρίσκεται ο ισθµός τού Τουαντεπέκ, ένα από τα πιο στενά σηµεία τής ηπείρου. Επειδή η διώρυγα του Παναµά δεν επαρκεί πια, για την περιοχή σχεδιάζεται η δηµιουργία σιδηροδροµικών γραµµών και αυτοκινητόδροµων υψηλών ταχυτήτων στον ισθµό που θα εξυπηρετούν την µεταφορά εµπορευµάτων.

Ο ισθµός του Τουαντεπέκ είναι σηµείο συνάντησης δύο ωκεανών, όπου, κατά συνέπεια, αναπτύσσονται ισχυροί άνεµοι. Ήδη, λειτουργούν τεράστιες ανεµογεννήτριες που τα λάδια των φτερωτών τους µολύνουν τη θάλασσα ενώ σχεδιάζεται η ακόµα µεγαλύτερη επέκτασή τους και η δηµιουργία ενός µεγα-αιολικού πάρκου.

Η περιοχή είναι επίσης από τις πιο τουριστικές περιοχές τού Μεξικού.
Τέλος, εξαιτίας της αντίστασης που έχουν αρχίσει να προβάλλουν οι εργαζόµενοι στα εργοστάσια συναρµολόγησης των πολυεθνικών, τις «µακιλαδόρες», στα σύνορα ΗΠΑ-Μεξικού, σχεδιάζεται η µεταφορά τους στην Οαχάκα όπου το ιθαγενές στοιχείο είναι πολυπληθές και το κόστος εργασίας εξαιρετικά χαµηλό. Ενδεικτικά, αναφέρουµε ορισµένα ωροµίσθια: ΗΠΑ 6 δολ./ώρα, σύνορα 1,5 δολ./ώρα, Κίνα 0,5 δολ./ώρα. Στην Οαχάκα πιστεύουν ότι µπορούν να πετύχουν 0,7 δολ./ώρα…
Η φετινή κατάληψη τής πλατείας από τους δασκάλους πήρε εκρηκτικές διαστάσεις που συνεχίζονται ώς σήµερα. Στις 14 Ιουνίου τα ξηµερώµατα, η πολιτειακή κυβέρνηση, συνεπικουρούµενη από 25.000 αστυνοµικούς, αποφάσισε να «καθαρίσει» τον χώρο. Το πρωί οι δάσκαλοι αλλά και πλήθος κόσµου ανακατέλαβαν την πλατεία, συγκρουόµενοι µε την αστυνοµία. Ο ραδιοφωνικός σταθµός των δασκάλων καταστράφηκε και 92 άνθρωποι τραυµατίστηκαν.

Η επίθεση ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι τής δυσαρέσκειας στην Οαχάκα. Όλο το καλοκαίρι πραγµατοποιήθηκαν τέσσερεις πορείες µε τη συµµετοχή 100, 250, 500 και 800.000 ανθρώπων. Αρχικά, ο υπόλοιπος κόσµος τής Οαχάκα συµµετείχε στη σύγκρουση για να προστατεύσει τους δασκάλους. Στη διάρκεια, όµως, του καλοκαιριού άνοιξαν συζητήσεις για τον τρόπο οργάνωσης και συµπόρευσης όλου αυτού του δυναµικού. Έτσι, δηµιουργήθηκε η Λαϊκή Συνέλευση των Λαών της Οαχάκα (ΑΡPΟ) στην οποία σήµερα έχουν ενταχθεί 350 οργανώσεις (συνδικάτα, πολιτικές και ιθαγενείς οργανώσεις, ΜΚΟ και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωµάτων).

Όλα τα κυβερνητικά κτήρια είναι κατειληµµένα µε αποτέλεσµα η κυβέρνηση να συνεδριάζει σε ξενοδοχείο(!), η πόλη να είναι γεµάτη οδοφράγµατα (2.000) και γκράφιτι, σπασµένα παρκόµετρα και κάµερες. Υπό κατάληψη τελούν και αρκετοί ραδιοφωνικοί και τηλεοπτικοί σταθµοί.
Η εξέγερση οργανώνεται και διοικείται από συνεχείς συνελεύσεις στις οποίες συµµετέχουν όλοι οι φορείς. Έχει εκπονηθεί πλήρες σχέδιο για την οργάνωση και τη διοίκηση τής πολιτείας από τους λαούς, µε ανώτατο όργανο την Πολιτειακή Συνέλευση των Λαών που θα πραγµατοποιείται δύο φορές το χρόνο. Το σχέδιο, το οποίο καταπιάνεται µε θέµατα οικονοµίας, διοίκησης, οργάνωσης, δικαιοσύνης, παιδείας κ.λπ., επρόκειτο να συζητηθεί στις αρχές Νοεµβρίου, αλλά η συζήτηση αναβλήθηκε λόγω της έκρυθµης κατάστασης που επικρατεί στην περιοχή. Οι οργανωτικές µορφές που κατακτήθηκαν σε αυτούς τους πέντε µήνες αγώνα έκαναν πολλούς να µιλάνε για την Κοµµούνα της Οαχάκα.

Κύριο αίτηµα της εξέγερσης είναι η κατάργηση όλων των πολιτειακών εξουσιών και για τον λόγο αυτό αντιπροσωπεία 5.000 δασκάλων έχουν πορευθεί στην Πόλη τού Μεξικού και διαπραγµατεύεται µε την οµοσπονδιακή κυβέρνηση προχωρώντας και σε απεργίες πείνας. Από το Σύνταγµα προβλέπεται, σε περιπτώσεις κρίσης, µια τέτοια διαδικασία, πλην όµως η υποχώρηση τής οµοσπονδιακής κυβέρνησης θα ανοίξει τον ασκό τού Αιόλου για ανάλογες εξεγέρσεις. Ήδη, στις πολιτείες του Γερρέρο και του Μιτσοακάν, έχουν σχηµατιστεί Συνελεύσεις των Λαών και αντιπροσωπείες τους βρίσκονται σε συνεχή επαφή.

Από την άλλη, υπάρχει έντονη στρατιωτική παρουσία και όλα τα σώµατα τής µεξικάνικης αστυνοµίας στην περιοχή. Το PRI της Οαχάκα επιχειρεί να σχηµατίσει τη Συνέλευση των Οργανώσεων (έµποροι, επιχειρηµατίες κ.λπ.) διακηρύττοντας ότι θα πάρει το νόµο στα χέρια. Οι παρακρατικές οργανώσεις οργιάζουν, προβαίνοντας σε προβοκάτσιες, βοµβιστικές επιθέσεις και δολοφονίες, όπως αυτή του αµερικανού ανεξάρτητου δηµοσιογράφου και ακτιβιστή Μπραντ Γουίλ.

Στις 30 Οκτωβρίου, η οµοσπονδιακή αστυνοµία τού Μεξικού εισέβαλε στην πόλη, επιχειρώντας να καταλάβει το κέντρο. Πριν όµως προλάβει να ολοκληρωθεί η κατάληψή του, οι πολίτες σήκωσαν νέα οδοφράγµατα πίσω από τις πλάτες των αστυνοµικών δυνάµεων. Στη συνέχεια, στις 2 Νοεµβρίου, η αστυνοµία επιχείρησε να εισβάλει στο πανεπιστήµιο και να καταλάβει τις εγκαταστάσεις τού Ράδιο Ουνιβερσιδάδ, του σταθµού που έχει εξελιχθεί σε σύµβολο τής εξέγερσης. Μετά από έξι ώρες συγκρούσεων, η APPO και ο λαός τής Οαχάκα κατάφεραν να απωθήσουν την οµοσπονδιακή αστυνοµία.

Στη µάχη τής Οαχάκα, οι οµοσπονδιακές δυνάµεις συµπεριφέρονται σαν στρατός κατοχής, και οι πολίτες υψώνουν εκατοντάδες µεξικάνικες σηµαίες, τραγουδούν τον εθνικό ύµνο, επιλέγοντας, κυρίως, µη βίαιους τρόπους αντίστασης. Ο κόσµος από τις ορεινές κοινότητες, που υποστήριξε το κίνηµα, κατεβαίνει στην πόλη και οι πολιορκηµένοι περικυκλώνουν αυτούς που τους επιτέθηκαν.
Η συµφωνία µε τη διεύθυνση τού συνδικάτου των δασκάλων να επιστρέψουν στις τάξεις ναυάγησε. Το αίµα των 15 νεκρών των τελευταίων ταραχών είναι ακόµα ζεστό. Οι δάσκαλοι επιστρέφουν στις κινητοποιήσεις ενώ συζητείται απεργία σε εθνικό επίπεδο.

Η κατάσταση σ’ αυτήν τη µακρινή πολιτεία είναι εξαιρετικά τεταµένη και µέρα µε τη µέρα γίνεται δυσκολότερη. Μέσα από τους 25χρονους αγώνες τους οι δάσκαλοι τής Οαχάκα κατάφεραν να συνδεθούν και να συνδέσουν τη φωνή τους µε τη φωνή των λαών της και να πορευθούν όλοι µαζί στον αγώνα για έναν κόσµο δίκαιο και αλληλέγγυο. Αγωνιούµε για το πιθανότατο µατοκύλισµα αυτών των τόσο µακρινών αλλά και τόσο κοντινών µας ανθρώπων και συµβάλλουµε στους αγώνες τους, µε τις µικρές µας δυνάµεις, δηµοσιοποιώντας τον λόγο και τον τρόπο τους.

*Το κείµενο αποτελεί καταγραφή της συλλογικής επεξεργασίας, γνώσεων και πληροφοριών σχετικά µε την εξέγερση της Οαχάκα από την “αλάνα”, οµάδα για τα κινήµατα και τις αντιστάσεις στις Αµερικές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για την εξάλειψη των ανεπιθύμητων σχολίων. Μάθετε πως επεξεργάζονται τα δεδομένα των σχολίων σας.

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Αρέσει σε %d bloggers: